بر اساس ماده 12 آيين‌نامه حمل بار و مسافر مصوب 1378، رسيدگي به تخلفات شركت‌ها و موسسات حمل‌ونقل جاده‌اي در خصوص عدم رعايت مفاد و شرايط آيين‌نامه مذكور بر عهده كميسيوني مركب از 3 نفر از افراد ذيصلاح به انتخاب رياست سازمان و نماينده صنف مربوطه (بار يا مسافر حسب مورد) مي‌باشد.

1- سازمان حمل‌ونقل استان با كشف و تحقيقات مقدماتي پيرامون تخلف، چنانچه تخلف مربوطه تصادف منجر به قتل بوده و يا براي بار سوم قابليت طرح در كميسيون داشته باشد مورد را به دفتر ايمني و ترافيك يا دفتر حمل‌ونقل كالا و مسافر ارسال مي‌دارد.
2- دفتر مربوطه ضمن بررسي و تكميل پرونده، آن را جهت رسيدگي و طرح در كميسيون ماده 12 به دبيرخانه كميسيون مذكور ارسال مي‌كند.
3- دبيرخانه كميسيون ماده 12 ضمن ثبت و در نوبت رسيدگي قراردادن پرونده، موعد رسيدگي را به سازمان حمل‌ونقل استان اعلام مي‌كند تا از آن طريق به شركت يا موسسه حمل‌ونقل مربوطه اعلام گردد.
4- با تشكيل جلسه كميسيون ماده 12 در مورد پرونده تخلف اتخاذ تصميم مي‌گردد پاسخگويي به مكاتبات و مراجعات در خصوص راي صادره بر عهده دبيرخانه كميسيون ماده 12 خواهد بود.
5- در صورت بروز تصادف منجر به قتل كميسيون مذكور با حضور نماينده پليس راه برگزار مي‌گردد.

شرح :
چنانچه پليس راه استان به تخلفات مربوط به ايمني حمل‌ونقل جاده‌اي شركت‌هاي حمل‌ونقل كالا يا مسافر از قبيل حمل‌ونقل جاده‌اي مواد خطرناك و تصادفات رانندگي منتهي به فوت (با هر تعداد فوتي) برخورد كند، موضوع را به سازمان حمل‌ونقل استان مربوطه گزارش مي‌نمايد.

شرح :
در صورت احراز تخلف شركت‌هاي حمل‌ونقل كالا يا مسافر از قوانين و مقررات مربوط به ايمني حمل‌ونقل جاده‌اي، سازمان حمل‌ونقل و پايانه‌هاي هر استان مورد تخلف را به همراه پرونده مربوطه به دفتر ايمني و ترافيك ستاد مركزي ارسال مي‌دارد.

شرح :
در اين مرحله پرونده تخلف در دفتر مذكور بررسي مقدماتي مي‌شود.

شرح :
در صورت نياز به تكميل مدارك و كسب اطلاعات بيشتر از مديرعامل و يا نماينده شركت مربوطه جهت اداي توضيحات لازم دعوت به‌عمل مي‌آيد.

شرح :
پرونده جهت رسيدگي و طرح در كميسيون ماده 12 ستادي توسط دفتر ياد شده به دبيرخانه كميسيون مذكور واقع در دفتر حقوقي و تدوين مقررات در طبقه چهارم ساختمان ستاد مركزي سازمان حمل‌ونقل ارسال مي‌شود.

شرح :
موعد رسيدگي به تخلفات شركت توسط دبيرخانه كميسيون ماده 12 ستادي به سازمان حمل‌ونقل استان مربوطه اعلام مي‌گردد.

شرح :
سازمان حمل‌ونقل استان مربوطه ضمن تفهيم اتهامات مطروحه، زمان تشكيل جلسه را جهت حضور مديرعامل يا نماينده شركت در جلسه رسيدگي پرونده به شركت مربوطه اعلام مي‌دارد.

شرح :
جلسه رسيدگي به اتهامات مطروحه شركت متخلف در سالن كنفرانس ساختمان ستاد مركزي سازمان حمل‌ونقل تشكيل و پس از استماع اظهارات نماينده شركت و نظرات اعضاء كميسيون، مبادرت به اخذ تصميم مي‌شود.

نكات :
اعضاء كميسيون ماده 12 عبارتند از:
1- مديركل دفتر حقوقي و تدوين مقررات (رئيس كميسيون)
2- مديركل دفتر ايمني و ترافيك (عضو كميسيون)
3- مديركل دفتر حمل‌ونقل كالا و مسافر (عضو كميسيون)
4- نماينده انجمن صنفي شركت‌هاي حمل‌ونقل كالا و مسافر بر حسب مورد
5- نماينده اتحاديه تعاوني‌هاي باربري يا مسافربري بر حسب مورد

شرح :
پس از اتخاذ تصميم توسط كميسيون ماده 12، تصميم صادره در مورد شركت به صورت جداگانه تنظيم و به امضاي اعضاي كميسيون مي‌رسد. پس از امضاي آراي صادره، تصويري از راي صادره به اعضاي كميسيون و همچنين جهت اجراي راي صادره به سازمان استان مربوطه ارسال مي‌شود.

شرح :
پس از صدور راي توسط كميسيون ماده 12 هرگونه مكاتبه يا مراجعه در خصوص راي صادره از سوي كميسيون ماده 12 بايستي به دبيرخانه كميسيون صورت گيرد.